نکاح به طور کلی
حقوق خانواده
نکاح
تعریف عقد
عقدی است که رابطهٔ زوجیت را ایجاد کرده و دارای آثار مالی و غیرمالی است.
شرایط عقد ازدواج
الف) شرایط عمومی معاملات
قصد و رضا
اهلیت
موضوع مشروع
ب) شرایط اختصاصی
بلوغ
اذن پدر برای دختر باکره
نبودن موانع (محارم، دین، عده و …)
انواع محتلف
1)ازدواج دائم
عقد ازدواج دائم یا همان عقد ازدواج به صورت دائمی یکی از انواع رایج ترین نوع عقد بوده که به صورت همیشگی بین زن و مرد رابطه محرمیت ساخته میشود و فرض بر همیشگی بودن و استمرار آن است.
بدون مدت؛ شامـل حق نفقه، ارث و تکالیف کامل زوجین
2)موقت
ازدواج موقت یا متعه که به صیغه یا ازدواج انقطاعی نیز نامور است، گونهای از ازدواج در میان مذهب شیعه است که برای مدت معینی با مهریهای معلوم، میان زن و مرد بسته میشود و با پایان زمان آن، پیوند زناشویی خود به خود از میان میرود.
دارای مدت؛ نفقه ندارد مگر شرط شود
حقوق و تکالیف زوجین
الف) حقوق مشترک
حسن معاشرت
معاضدت و همکاری
ب) حقوق زوجه
نفقه
مهریه
حق مراجعه به دادگاه برای عسر و حرج
عسر و حرج یعنی سختیِ غیرقابلتحمل در زندگی زناشویی که ادامهی زندگی را برای زن ناممکن میکند؛ مبنای آن ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی است. در این حالت زن میتواند از دادگاه درخواست طلاق کند.صورت عدم مخالفت موجه زوج
حق اشتغال
ج) حقوق زوج
حق ریاست خانواده
حق تعیین مسکن
حق طلاق (با شرایط قانونی)
طبق ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی و شرع، حق طلاق به دست مرد است. اما مرد می تواند اجرای حق خود در طلاق را به همسرش یا هر شخص دیگری وکالت دهد. و این توضیح ساده اصطلاح حق طلاق زن است.
مهریه
ماهیت مهریه
مال یا حقی که زن در هنگام عقد مالک آن میشود
زمان تعلق مهریه
طلاق بعد از نزدیکی → تمام
طلاق قبل از نزدیکی → نصف
فوت یکی از طرفین → تمام
مطالبه مهریه
در هر زمان زن حق مطالبه دارد؛ حق حبس نیز قابل اعمال است
نفقه شامل چیست؟
خوراک، پوشاک، مسکن، درمان و نیازهای متعارف زوجه
شرایط تعلق نفقه
در فرض ازدواج دائم
تمکین زوجه
موارد قطع
نشوز
طلاق بعد از پایان عده
رجعی – امکان رجوع مرد تا پایان عده
طلاق رجعی برای شوهر در مدت عده حق رجوع است. یعنی در زمانی که زن در مدت عده است شوهر میتواند رجوع کرده و رابطه زوجیت باقی بماند. به نظر میرسد برای موارد طلاق رجعی باید اصل را بر این طلاق گذاشت و جز مواردی که در قانون مدنی به عنوان طلاق بائن ذکر شده بقیه طلاقها، رجعی است
بائن – بدون امکان رجوع
نوعی از طلاق است که با جاری شدن صیغه آن، مرد با وجود داشتن حق طلاق نمی تواند به زن رجوع کند. به عبارت دیگر برای این منظور باید مرد با زن مجددا عقد ازدواج جاری نماید.
طرق طلاق
به درخواست زوج
با مراجعه به دادگاه، مشاوره، حکم و ثبت
طلاق توافقی
سریعترین روش؛ با توافق بر مهریه، حضانت، نفقه، جهیزیه
-به درخواست زوجه
الف) وکالت در طلاق
ب) عسر و حرج (ضرب و شتم، اعتیاد، ترک زندگی، عدم پرداخت نفقه و…)
حضانت
تا ۷ سالگی با مادر
بعد از ۷ سال تا بلوغ، مطابق قانون (معمولاً پسر با پدر، دختر با مادر)
پس از بلوغ، اختیار با فرزند
ملاک همیشگی: مصلحت طفل
مسائل مالی پس از طلاق
اجرتالمثل
اگر زن کارهایی خارج از وظایف قانونی انجام داده باشد و رایگان نبوده باشد
طلاق خلع و مبارات
دو نوع طلاق توافقی در فقه و حقوق اسلامی است که در آن زن با واگذاری مالی به شوهر از وی طلاق میگیرد. این طلاق مربوط به زمانی است که زن از شوهر به قدری تنفر پیدا کرده باشد که حاضر شود با پرداخت پول از قید همسری وی رها شود. این مال ممکن است مهریه زن یا معادل آن باشد.